Komili İle Ege’nin Zeytinyağı Anıtlarına Yolculuk

Ağaçtan İnsana Zeytinyağı Anıtları

1878’den bu yana gelen uzun yolculuğunu 2008 yılı Kasım ayından bu yana Ana Gıda ile sürdüren Komili, “Ağaçtan İnsana Zeytinyağı Anıtları” isimli kitabında okuru Ayvalık ve yöresinde keyifli bir zeytinyağı yolculuğuna çıkartıyor

2008 yılı Kasım ayında Ana Gıda bünyesine geçen 131 yıllık tarihiyle Türkiye’nin ilk zeytinyağı markası Komili, zeytin ve zeytinyağı dünyasına “Ağaçtan İnsana Zeytinyağı Anıtları” adlı kitabı armağan ediyor. Gazeteci-Yazar Nedim Atilla tarafından kaleme alınan, ünlü sanatçı İsa Çelik tarafından fotoğraflanan kitapta Ayvalık ve çevresindeki yüzlerce yıllık zeytin ağaçlarının, zeytin ağaçlarının gölgesindeki antik kentlerin, yörede kurulan zeytinyağı müzelerinin ve hayatı boyunca zeytinle, zeytinyağıyla haşır neşir olmuş ailelerin ve insanların öyküleri yer alıyor.

Yeniliklerin habercisi

2008 yılında Komili’yi de satın alarak zeytinyağı sektöründe liderliğini ilan eden Anadolu Grubu şirketlerinden Ana Gıda, bir yıl süren suskunluğunu “Ağaçtan İnsana Zeytinyağı Anıtları” kitabıyla bozdu. Kitabın Ayvalık Zeytin Hasat Günleri’ndeki tanıtımı Anadolu Grubu İcra Kurulu Başkanı Tuncay Özilhan’ın da katılımıyla gerçekleştirildi.

Ayvalık Zeytin Hasat Günleri’ne katılan konukları Necdet Kent Kütüphanesi bahçesinde bir sabah kahvaltısında ağırlayan Tuncay Özilhan, geçen bir yıl içinde Komili markasının relansmanı için çalıştıklarını belirterek, “Kırlangıç ve Sezai Ömer Madra markalarının yanına Komili’yi de katarak zeytinyağı sektöründe sağladığımız liderliğin aynı zamanda bizlere ciddi bir sorumluluk yüklediğinin farkındayız. Bu sorumlulukla, Ayvalık Hasat Şenliği’ne armağanımız olan bu kitap aynı zamanda Komili adına önümüzdeki günlerde hayata geçireceğimiz yeniliklerin de habercisi” dedi.

Tarih boyunca süren çaba

Mitolojik öykülerden, kutsal kitaplardaki zeytin ağacından başlıyor yolculuk. Yalnızca “iyi insanlar”ın zeytin ağacı dikebildiği çağlardan, hastaların zeytin dallarıyla karşılandığı Bergama Asklepionu’na, zeytin ağaçların altından fışkıran antik kentlere, Antandros’a ve Teos’a uzanıyor.

Yolculuğun ikinci bölümünde “Zeytinyağının belleği” yer alıyor. 1878 yılında Midilli’nin Komi köyünden çıkıp İstanbul sarayına oradan da günümüze kadar uzanan Komili’nin, ardından Urla’daki antik Klazomenai kentinde bulunan yeryüzünün en eski zeytinyağı işliğinin 2600 yıllık öyküsü anlatıyor. Küçükkuyu’daki Adatepe Zeytinyağı Müzesi’nde tarih boyunca insanın zeytinden yağ çıkartmak için gösterdiği çabaya tanıklık ediyor kitap. Atıf Attila’nın zeytinyağına tutkun yaşamından kesitler sunuyor. Beş kuşaktır zeytinyağı üreten Ertür Ailesi’nin Edremit’te yarattığı bir başka müzede, taşla ezilen zeytinden buharlı kazan aracılığıyla zeytin sıkmaya geçen insanın evrim süreci anlatılıyor.

Zeytine adanmış hayatlar

“Ağaçtan İnsana Zeytinyağı Anıtları” Ayvalık’ta kalan son usta Sabuncu Ali’nin, Edremit’te tüm yemeklerin zeytinyağı ile yapıldığı, Türkiye Cumhuriyeti ile yaşıt Cumhuriyet Lokantası’nda Ali Gökaslan’ın, zeytinciliğin canlı tarihleri olan biri 92, diğeri 94 yaşında olan Dayıbaşılar; Mehmet ve Abdullah amcaların, zeytine, zeytinyağına bir ömür adamış nicelerinin yaşam öyküsüyle renkleniyor. Bergama Krallığı’ndan bugüne zeytincilik yapan Bergama’nın Soğancı ve Samanlık köyleri ve “Yaycıbedir”in nasıl “Yağcıbedir” olduğu da kitabın ikinci bölümünde yer alıyor.

“Ağaçtan İnsana Zeytinyağı Anıtları” kitabının üçüncü bölümü “Zeytine adanmış hayatlar” üzerine. Hekimlik birikimi ile Midilli kökenli bir aileden gelmesinin birikimini bir araya getirince ortaya sağlık ve lezzet anıtı çıkartan Prof. Dr. Yahya Laleli’nin zeytinyağına gösterdiği özene, Atatürk’ün yakın dostu bir zeytinyağcı aile Madraların öyküsüne, Kürşatların Girit’ten Ayvalığa taşıdığı zeytinyağı tutkusuna, Sucu Ailesi’nin dört kuşaktır süren zeytinyağcılığına tanık oluyoruz bu bölümde.